m loga mgw zabrze slaskie-min

szkic-strony-MGW 10

szkic-strony-MGW 11szkic-strony-MGW 12

 

 

Konferencja naukowa: "Węgiel – archetyp Górnego Śląska"

loga

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

oraz
Komisja Historii Śląska Polskiej Akademii Umiejętności

 

zapraszają do udziału w konferencji naukowej

 

Węgiel – archetyp Górnego Śląska

Zabrze, 19-20 X 2017

   

   Od ponad dwustu lat węgiel jest nierozerwalnie związany z dziejami Górnego Śląska. Szyby kopalń jeszcze do niedawna dominowały w krajobrazie a górnicy stanowili najliczniejszą grupę zawodową. Zapraszając do udziału w konferencji pragniemy wspólnie zastanowić się, czy wskutek tego węgiel stał się swoistą matrycą kształtującą zbiorowe doświadczenie. Być może z kopaliny przeistoczył się w cechę przekazywaną kolejnym pokoleniom, genotyp kulturowy dla Górnego Śląska, nieuświadomione uwarunkowanie wymagające odnawiania.
   Ciekawi nas, czy węgiel można nazwać archetypem, który znajduje swoje miejsce w nieświadomości potomków hrabiego Friedricha von Redena i zachęca do ciągłej interpretacji i reinterpretacji. Czy węgiel-archetyp, upostaciowiony przez obrazy, mity, symbole w życiu społecznym, gospodarczym i kulturze drzemie u źródeł życia regionu? Być może, pomimo tego, że byłby archetypem „młodym", bo XIX-wiecznym, jest wieczną obecnością, praobrazem stanowiącym o jedności kultury wytworzonej na Górnym Śląsku?
   Planowane wydarzenie będzie okazją do spotkania reprezentantów wielu nauk eksplorujących zagadnienia wiążące się z ujawnianiem się archetypu na przestrzeni XIX, XX i XXI wieku oraz poznaniem jego treści poprzez język symboli, obrazów, przestrzeni. Celem planowanej interdyscyplinarnej konferencji jest próba zbadania, czy literatura, kultura, historia, gospodarka, życie społeczne i sztuka, wytworzone w regionie, są interpretacją i reinterpretacją „węglowego archetypu".

Konferencja podzielona będzie na sekcje tematyczne, które koncentrować będą się na funkcjonowaniu archetypu w obrębie poszczególnych paradygmatów: historii i gospodarki, społeczeństwa i kultury oraz środowiska i urbanistyki.

        Historia – gospodarka
   W pierwszym bloku zagadnień chcielibyśmy określić wpływ archetypu węgla jako siły sprawczej na kształt i rozwój regionu, przeanalizować modele gospodarcze i ich przemiany od końca XVIII do połowy XX wieku.

        Społeczeństwo – kultura
   Kultura, jako najbardziej predestynowana do dokonania reinterpretacji oraz odnajdywania sensów i znaczeń pozwala społeczeństwu na wzbudzenie refleksji zarówno o historycznej jak i metafizycznej genezie archetypu. Mieszkańcy Górnego Śląska oraz wytwarzana przez nich i dla nich kultura ujawniają siłę archetypu nie tylko poprzez funkcjonujący mit, ale także indywidualizują archetyp przekształcając go w symbol. Referaty w tej części poświęcone mogą być zarówno funkcjonowaniu archetypu w społeczeństwie jak i cyrkulacji symboli w kulturze.

        Środowisko – urbanistyka
   Swoistym przejawem interpretacji i reinterpretacji archetypu jest urbanistyka oraz architektura. Zbadanie tego zagadnienia oraz refleksja nad wzajemnymi powiązaniami gospodarki, urbanistyki i budownictwa, nad pytaniami, czy przemysł stał się siłą sprawczą czy destrukcyjną, jakie jest jego dziedzictwo architektoniczne i urbanistyczne, jak je chronić i zachowywać, to również zadania konferencji.

Rada naukowa konferencji:
prof. dr hab. Ewa Chojecka
prof. dr hab. Dariusz Jarosz
prof. dr hab. Janusz Kaliński
prof. dr hab. Wojciech Świątkiewicz
prof. UŚ dr hab. Zygmunt Woźniczka

Rada organizacyjna konferencji:
Jan Jurkiewicz
Barbara Klajmon
dr Karol Makles
dr Beata Piecha-van Schagen

Informacje dodatkowe:

W ramach konferencji Muzeum Górnictwa Węglowego zaprasza uczestników do zwiedzenia podziemnych tras turystycznych.
Teksty wygłoszone podczas konferencji zostaną poddane recenzji naukowej i opublikowane w 2018 roku.
Organizatorzy nie gwarantują noclegu i nie pokrywają jego kosztów.

 

Na dzień dzisiejszy lista zgłoszeń została zamknięta.

 

 

Spotkanie z Alojzym Lysko

plakat

5 października o godzinie 17.00 w Muzeum Górnictwa Węglowego przy ul. 3 Maja 19 odbędzie się spotkanie z Alojzym Lysko. Pisarz i nauczyciel górnictwa opowie o swojej pasji i śląskiej tożsamości.

Spotkanie odbędzie się w ramach projektu naukowo-edukacyjnego współfinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.   mkidn

 

Wykład z cyklu Akademia po Szychcie: Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna – historia i współczesność

internet

cykl: AKADEMIA PO SZYCHCIE 2017


O górnośląskim przemyśle w Roku Reformacji na Śląsku
Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna – historia i współczesność


Adam Frużyński, Friedrich Wilhelm von Reden – „ojciec" górnośląskiego przemysłu górniczo-hutniczego, projektant Sztolni.


Termin: 26 września br., godz. 17.00


Miejsce: sala witrażowa Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, ul. 3 Maja 19

1    2

3

Zwiedzanie osiedla Borsigwerk w ramach 25 Europejskich Dni Dziedzictwa

BORSIG 1902

W ramach tegorocznej edycji EDD Muzeum Górnictwa Węglowego zaprasza w sobotę 9 września w godz. 11.00 -12.30 na spacer ulicami jednej z najstarszych i najbardziej niezwykłych kolonii robotniczych na Górnym Śląsku, nazywanej również „robotniczym Eldorado". W 1881 roku pisano o niej jako o „wzorcowej osadzie hutniczej, górniczej i fabrycznej najumiejętniej urządzonej". Kolonię zbudował przemysłowiec z Berlina, Albert Borsig, w latach 1863-1878. Uczestnicy będą mogli się dowiedzieć, kim byli jego mieszkańcy i jak wyglądało ich życie do końca II wojny światowej: kto i dlaczego używał kastanietów, czym bawiły się dzieci zimą 1945 roku, co to był konsum.
Zwiedzanie osiedla obejmie przejście częścią południową o charakterystycznej koszarowej zabudowie z familokami oraz częścią północną zwaną urzędniczą. Zwiedzający odwiedzą również najmniejszą zabrzańską nekropolię - cmentarz ewangelicki z 1871 r.

Miejsce zbiórki: osiedle Borsigwerk, Zabrze-Biskupice, skrzyżowanie ulic Stefana Okrzei i Marii Rodziewiczówny.
Przewodnikami będą: Beata Piecha-van Schagen i Dariusz Walerjański.

Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy!

Więcej informacji na stronie: http://www.edd.nid.pl/

 

Poniżej kilka zdjęć ze spaceru:

DSC 1024

DSC 1042

DSC 1058

DSC 1065

DSC 1089

DSC 1090

DSC 1094