pv2hwu<}z6ub7;-r2xu=Dndl/7><*ghnt1wm

m loga mgw zabrze slaskie-min

szkic-strony-MGW 10

szkic-strony-MGW 11szkic-strony-MGW 12

 

 

Wystawa "Patrimonium et oeconomia"

Patrimonium 

Patrimonium et oeconomia
Papiery wartościowe ze zbiorów Krzysztofa Stachowicz.

    Ekspozycja czasowa przedstawiająca kolekcje akcji i papierów wartościowych z XIX i XX wieku ze zbiorów Krzysztofa Stachowicza. Na wystawie można zobaczyć akcje i obligacje przedsiębiorstw i zakładów z terenu Polski oraz świata.
Akcja to papier wartościowy poświadczający udziały w przedsiębiorstwie, które przyjęło formę spółki akcyjnej, czyli współwłasność spółki. Przynosi ona akcjonariuszowi zmienny dochód. Obligacja to papier wartościowy dłużny poświadczający udzielenie pożyczki przez jej posiadacza emitentowi. Zasady spłaty tej pożyczki są uwidocznione na dokumencie w sposób jednoznaczny. Dawne druki akcji i obligacji są zarówno świadectwem historii rozwoju gospodarczego, jak i przykładem sztuki drukarskiej i wrażliwości artystycznej ówczesnych ludzi.
   Kolekcje zaprezentowanych papierów wartościowych w dużej części są związane z przebiegającymi przez teren dzisiejszej Dąbrowy Górniczej dwiema najistotniejszymi liniami kolejowymi Królestwa Polskiego: najstarszą na ziemiach polskich tzw. Warszawsko–Wiedeńską, prowadzącą z Warszawy na południe, m.in. do dzisiejszego Sosnowca, która biegła tuż obok Huty Bankowej, oraz koleją Iwangorod (Dęblin)-Dąbrowa, łączącą istotne z punktu widzenia militarnego i gospodarczego miasta. Emisja pierwszych obligacji tej ostatniej kolei wiązała się właśnie z decyzją o budowie linii i pozwoliła finansować to przedsięwzięcie.
    Krzysztof Stachowicz wspomina, że jako dziecko uwielbiał zakradać się na strych domu swoich dziadków. Było tam mnóstwo rodzinnych pamiątek. Wśród wielu cennych przedmiotów znajdowała się obligacja kolei warszawsko-wiedeńskich. Ta właśnie obligacja z 1890 roku na 125 rubli była czymś zupełnie innym od pozostałych pamiątek, sprawiała wrażenie magicznej. I tak w małym chłopcu narodziła się chęć posiadania własnych zbiorów. Zbieractwo z dzieciństwa przerodziło się w prawdziwą pasję w życiu dorosłym. Stał się skrypofilem, co oznacza (z ang. scripophily) kolekcjonera historycznych papierów wartościowych. Dużym wsparciem w odnajdywaniu kolejnych walorów okazał się jego wieloletni przyjaciel, obecnie absolwent historii z paryskiej Sorbony, dr Kamil Świderski, antykwariusz specjalizujący się właśnie w kolekcjonerskich papierach wartościowych. I tak oto mały zbiór nabierał coraz bardziej profesjonalnego charakteru, a kolejne poszukiwania zmierzały w kierunkach związanych z aktywnością zawodową Krzysztofa Stachowicza, zarządzaniem hutami pracującymi na rzecz kolejnictwa. Stąd też naturalnym kierunkiem rozszerzenia jego kolekcji papierów wartościowych była branża kolejowa.
     Autor rozszerzał kolekcję również o kolejne przedsiębiorstwa i spółki związane z Zagłębiem Dąbrowskim. Wśród nich znajduje się m.in. dekoracyjna akcja Kopalni Paryż, zarządzanej przez spółkę Société Française et Italienne des Houillères de Dombrowa, z 1909 r. Udało mu się zgromadzić także wiele dokumentów z sąsiadujących z Dąbrową Górniczą miast: Sosnowca, Będzina, Czeladzi, a także z nieco oddalonego Jaworzna oraz Zawiercia. Wśród nich znalazły się przedsiębiorstwa górnicze, hutnicze, elektryczne, włókiennicze i browarnicze. Nie omieszkał również poszukiwać papierów wartościowych z całego województwa śląskiego. W jego kolekcji znajdują się oczywiście dokumenty z Katowic, jako stolicy regionu, ale także Chorzowa, Bielska Białej czy Czechowic-Dziedzic.
    Ważną częścią kolekcji stały się także dokumenty z innych regionów Polski. Właściciel kolekcji upodobał sobie szczególnie szeroko rozumiany przemysł spożywczy. Te akcje to przede wszystkim papiery słynnych fabryk czekolady, gorzelni i zakładów spirytusowych, a także cukrowni, z których duża część została niestety usunięta z polskiej mapy gospodarczej w ostatnim dziesięcioleciu.
     Jak każdy mężczyzna, od dzieciństwa miał słabość do pojazdów na czterech kołach. Dlatego w jego kolekcji nie mogło zabraknąć akcji kultowych koncernów samochodowych. Na wystawie znajdą Państwo walory takich gigantów jak: Daimler-Benz, Peugeot czy Škoda.
   Dawne akcje i obligacje są nierzadko pięknymi pod względem wizualnym dokumentami, których grafikę projektowały takie sławy jak np. Alfons Mucha, Józef Mehoffer, Zofia Stryjeńska, Feliks Wygrzywalski. Prezentowany na wystawie list zastawny Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie z 1929 r. to walor zaprojektowany przez Zofię Stryjeńską, najsłynniejszą polską artystkę-plastyka dwudziestolecia międzywojennego. Zasłynęła przede wszystkim jako reprezentantka stylu art deco. Walor jest piękną grafiką w tym właśnie stylu.
Obok kolekcji Pana Krzysztofa Stachowicza na wystawie zaprezentowano akcje i obligacje przedsiębiorstw górniczo-hutniczych i kooperujących z tą branżą, ze zbiorów Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Ekspozycja przygotowana przez Muzeum Miejskie „Sztygarka" w Dąbrowie Górniczej
Wystawa czynna do 31 stycznia 2017 r.