Dźwiękowa Akademia Dziedzictwa Górniczego 2026

Muzyka, edukacja i dziedzictwo – trzy obszary, które łączą tegoroczną edycję Dźwiękowej Akademii Dziedzictwa Górniczego. W 2026 roku projekt po raz kolejny koncentruje się na górniczych orkiestrach dętych – ważnym elemencie niematerialnego dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska – oraz na ich roli we współczesnych społecznościach.

Tegoroczna edycja obejmuje działania skierowane zarówno do osób związanych z górniczym ruchem orkiestrowym, jak i do nauczycieli, pedagogów oraz młodych muzyków. Łączy rozwój kompetencji, edukację, twórczą pracę i poznawanie tradycji, pokazując, że dziedzictwo może być nie tylko przedmiotem ochrony, ale także inspiracją do współczesnego działania.

Warsztaty dla przedstawicieli górniczych orkiestr dętych

W ramach projektu odbywa się cykl sześciu warsztatów edukacyjno-animacyjnych skierowanych do muzyków, kapelmistrzów oraz osób zarządzających orkiestrami dętymi. Spotkania są poświęcone współczesnemu funkcjonowaniu zespołów muzycznych – budowaniu relacji z lokalną społecznością, komunikacji z publicznością, pozyskiwaniu odbiorców, zdobywaniu środków na działalność oraz wzmacnianiu potencjału organizacyjnego orkiestr.

Za nami:

14 kwietnia – „W odwiedzinach u słuchaczy – media społecznościowe jako narzędzie komunikacji z publicznością”, prowadzenie: Marta Pastuszka;
16 maja – „Środki na działalność czy środki do celu – projekt a proces w pozyskiwaniu funduszy na aktywności kulturalne”, prowadzenie: Kamil Gojowy.

Przed nami:

3 października – „Autorsko-prawne ABC orkiestry dętej”, prowadzenie: Małgorzata Fiedor-Matuszewska;
10 października – „Od obecności do partnerstwa. Jak budować lokalne relacje wokół orkiestry”, prowadzenie: Marta Rosół;
17 października – „Orkiestra dęta – wiele instrumentów, wiele możliwości. Inspiracje, aranżacje, kombinacje”, prowadzenie: Wojciech Zwierniak;
24 października – „Siła zespołu. O budowaniu zaangażowania i rozwoju orkiestry dętej”, prowadzenie: Aleksander König.

Warsztaty edukacyjno-animacyjne dla przedstawicieli Górniczych Orkiestr Dętych odbywają się w Wieży Ciśnień w Zabrzu, ul. Jana Zamoyskiego 2 o godz. 10:00.

Maraton Twórczy dla Nauczycieli i Pedagogów

4 listopada 2026 roku odbędzie się całodniowy Maraton Twórczy dla Nauczycieli i Pedagogów, poświęcony wykorzystaniu lokalnego dziedzictwa w edukacji.
Będzie to przestrzeń do poszukiwania nowoczesnych sposobów mówienia o dziedzictwie regionalnym i budowania tożsamości lokalnej wśród dzieci i młodzieży. Uczestnicy wezmą udział w spotkaniach i działaniach twórczych prowadzonych przez praktyków, artystów oraz depozytariuszy lokalnego dziedzictwa.

Każda z aktywności stanie się jednocześnie częścią pracy nad wspólną wystawą pop-up, która zostanie zaprezentowana podczas finału projektu.

Maraton twórczy dla nauczycieli i pedagogów odbędzie się w Sali Witrażowej budynku Muzeum w Zabrzu przy ul. 3 Maja 19, w godzinach od 9:00 do 22:00.

Muzyka, młodzi ludzie i górnicze dziedzictwo

Ważnym elementem tegorocznej edycji są warsztaty muzyczno-kreatywne dla uczniów szkół muzycznych. Zajęcia skierowane są do dzieci i młodzieży w wieku 7–16 lat ze Śląska.

Podczas sześciu dni warsztatowych młodzi muzycy będą rozwijać swoje umiejętności pod opieką doświadczonych muzyków, pedagogów i instruktorów związanych z górniczym ruchem orkiestrowym.

Program łączy warsztaty sekcyjne, prowadzone w mniejszych grupach przez instruktorów poszczególnych instrumentów, z warsztatami całościowymi, podczas których uczestnicy uczą się współpracy, odpowiedzialności za wspólne brzmienie i pracy w dużym zespole.

Nie zabraknie również zajęć rozwijających wyobraźnię muzyczną i dźwiękową, realizowanych we współpracy z Dyrygentem Chóru Colorato, a także elementów związanych bezpośrednio z tradycją górniczych orkiestr dętych.

W tym roku szczególne miejsce zajmie musztrа paradna – charakterystyczny element działalności orkiestr górniczych, łączący muzykę, ruch i widowiskowość. Uczestnicy będą mogli poznać zasady maszerowania i przygotować się do jednej z najbardziej rozpoznawalnych form prezentacji górniczych orkiestr dętych.

Warsztaty są okazją do rozwijania warsztatu instrumentalnego, interpretacji repertuaru i umiejętności pracy zespołowej, ale także do poznania historii i znaczenia górniczych orkiestr dętych. To właśnie one od pokoleń współtworzą muzyczny krajobraz Górnego Śląska i pozostają ważnym elementem jego niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Warsztaty dla uczniów szkół muzycznych odbędą się w Sali Kominkowej budynku Muzeum w Zabrzu przy ul. 3 Maja 19, w godz. 10:00 do 16:00.

Finał

Kulminacją Dźwiękowej Akademii Dziedzictwa Górniczego będzie wyjątkowe wydarzenie artystyczne prezentujące efekty wszystkich działań zrealizowanych podczas dwóch lat pracy nad projektem.

Finał połączy muzykę, edukację i twórczość, pokazując dziedzictwo górniczych orkiestr dętych z różnych perspektyw – jako tradycję przekazywaną z pokolenia na pokolenie, żywą praktykę muzyczną, przestrzeń spotkania lokalnych społeczności oraz źródło inspiracji dla kolejnych pokoleń.

Dźwiękowa Akademia Dziedzictwa Górniczego to projekt, który pozwala nie tylko słuchać dziedzictwa, ale przede wszystkim je poznawać, współtworzyć i przekazywać dalej.

Finał projektu będzie miał miejsce 1 grudnia 2026 roku w Łaźni Łańcuszkowej o godz. 9:00.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.