Już we wrześniu spotkania pamiętnikarskie! Od sierpnia – nabór nowych opowieści!

Po raz drugi pod egidą Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, a po raz szósty w całej historii projektu, zapraszamy wszystkie Panie, związane z branżą górniczą, do napisania lub nagrania swoich wspomnień.

Idea projektu: Historia górnictwa widziana oczami kobiet

Pamiętniki kobiet z rodzin górniczych wydarzyły się i nadal się dzieją nie dlatego, że zostały wymyślone, zaprojektowane, wdrożone i zrealizowane, ale dlatego, że są formułą otwartą na potrzeby, myśli, emocje osób i instytucji, które się z nimi sprzymierzają. Wszystko to, co miało miejsce w ostatnich kilku latach, nie przydarzyłoby się, gdyby nie kobiety, które są dziś z nami. Odważne i pracowite, niejednokrotnie mierzące się z doświadczeniami, których nawet najśmielsze wyobraźnie nie są w stanie objąć. To one nadały temu, co dziś określamy mianem projektu Pamiętników kobiet z rodzin górniczych, moc, formę, sposoby wyrazu, konkretne strategie przedstawieniowe i językowe, rytm oraz zaśpiew. To one wypełniły kolejne rozdziały społecznej historii kobiet nie tylko faktami, ale i emocjami.

Wieloetapowy artprojekt badawczy prowadzony pod szyldem Pamiętników kobiet z rodzin górniczych rozpoczął w 2022 roku. W jego ramach zbierane są pamiętnikarskie narracje, tekstowe, głosowe i wizualne, archiwalia domowe kobiet pochodzących z rodzin górniczych (również górniczek!).

Edycja Pamiętników, którą zamknęliśmy w ubiegłym roku była szczególna pod przynajmniej dwoma względami: po raz pierwszy w takiej mnogości pojawiły się opowieści kobiet spoza „czarnego” Śląska, między innymi góralek z okolic Koniakowa, żon górników, a wraz z nimi projekt ubogaciło ich jakże odmienne spojrzenie na górniczy etos. Drugim istotnym wątkiem były pamiętniki spisane przez młode kobiety, uczennice Zespołu Szkół z Pszczyny, które opowiedziały nam, jak ich rodziny są związane z kopalniami, czym ta tradycja dla nich jest. To wszystko szczególnie napawa nas optymizmem i pozwala żywić nadzieję, że znikający górniczy region nie zaginie całkowicie, a zostanie jednak zachowany w pamięci młodego pokolenia.

W tym roku chcemy pójść szerzej, wyjść poza opowiedziany wielokrotnie Górny Śląsk (ale o nim nie zapominamy!) i spojrzeć także na wschód – w stronę Zagłębia Dąbrowskiego i Krakowskiego. Jesteśmy pewni, że otworzą się przed nami wątki niespodziewane, wypowiedziane zostaną historie nieoczekiwane.

Trzy kobiety opowiadające historie o górnictwie

My tymczasem nadal:

  • Stawiamy pytanie o (nie)obecność kobiet w (po)przemysłowej pamięci kulturowej obszarów górniczych.
  • Mierzymy się z wyzwaniem stworzenia obrazu ginącego górniczego świata, w dobie jego transformacji, który stoi u progu rewolucji postprzemysłowej, czy technologicznej i musi się na nowo zdefiniować.
  • Chcemy uzupełnić oficjalną historię górnictwa o perspektywę oddolną, uwidocznienie pracy kobiet, zachowanie pamięci pokoleniowej, a także reinterpretację krajobrazu przemysłowego jako przestrzeni społecznej i kulturowej.

Efekty projektu

  • Wprowadzenie do społecznej świadomości narracji o historii codziennej kobiet z rodzin górniczych.
  • Rozbudowanie zasobów historii społecznej kobiet pochodzących z rodzin górniczych, które docelowo będzie nieodpłatnie dostępne online dla wszystkich zainteresowanych tematyką

Konkurs

Poszukujemy matek, córek, babć i sióstr, kobiet, które zajmowały się wychowywaniem dzieci i prowadzeniem domu, i tych, które również pracowały zawodowo. Tych związanych z górnictwem ale i tych, które swoją pracę zawodową wykonują, czy wykonywały właśnie w górnictwie i branżach okołogórniczych. Poszukujemy naukowczyń, które zawodowo poświęciły się górnictwu na uczelniach wyższych

Czekamy na Was i Wasze historie!

Prace mogą mieć formę opowieści zapisanych w postaci wydruku, odręcznego pisma lub pliku dźwiękowego.

  • dla kogo? – kobiet pochodzących z rodzin górniczych i/lub zawodowo związanych z branżą górniczą
  • do kiedy? – nabór trwa do 11 października 2026 roku
  • gdzie wysyłać prace? – (w temacie wiadomości należy wpisać „Pamiętniki kobiet z rodzin górniczych”) lub , z dopiskiem „Pamiętniki kobiet z rodzin górniczych”. Można także wysłać wspomnienia pocztą tradycyjną na adres: Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, ul. G. Agricoli 2, 41-800 Zabrze, z dopiskiem „Pamiętniki…”

Regulamin konkursu znajdziesz TUTAJ.

Więcej o dotychczasowych edycjach: Pamiętniki kobiet z rodzin górniczych.

Partnerami projektu są: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Polska Grupa Górnicza i Fundacja Rodzin Górniczych.

Patroni medialni: ŚLĄZAG.pl, pokladykultury.eu, nettg.pl, Radio Piekary, Śpiewak Śląski, Trybuna Górnicza, TV Zabrze.

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

Scroll to Top